Ο Bill Gates ανησυχεί για τη "σκοτεινή εποχή" που έρχεται

Η ανησυχία του Bill Gates δεν έχει να κάνει με τεχνολογικά σενάρια ή μελλοντικές δυστοπίες. Έχει να κάνει με αριθμούς, τάσεις και δεδομένα που –όπως λέει– δείχνουν ότι ο κόσμος αρχίζει να χάνει έδαφος εκεί που για δεκαετίες κέρδιζε.

Στο φετινό ετήσιο γράμμα του, ο συνιδρυτής της Microsoft μιλά ανοιχτά για μια περίοδο οπισθοδρόμησης. Παραδέχεται ότι, παρά τις επενδύσεις δισεκατομμυρίων σε υγεία, εκπαίδευση και κλιματική δράση, το 2025 σηματοδότησε κάτι ανησυχητικό: για πρώτη φορά εδώ και έναν αιώνα, αυξήθηκε ο αριθμός των παιδιών κάτω των πέντε ετών που χάνουν τη ζωή τους.

Όταν οι δείκτες γυρίζουν πίσω

"Πιστεύω ότι ο κόσμος θα συνεχίσει να βελτιώνεται — αλλά σήμερα είναι πιο δύσκολο να το διακρίνει κανείς από ό,τι ήταν εδώ και πολύ καιρό", γράφει. Και συνεχίζει πιο συγκεκριμένα: "Ο κόσμος έκανε βήματα προς τα πίσω σε έναν βασικό δείκτη προόδου: τον αριθμό των παιδιών κάτω των πέντε ετών που πεθαίνουν".

Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Fortune, οι παιδικοί θάνατοι αυξήθηκαν από 4,6 εκατομμύρια το 2024 σε 4,8 εκατομμύρια το 2025. Για τον Gates, η αιτία είναι σαφής: η συρρίκνωση της διεθνούς βοήθειας από πλούσιες χώρες προς φτωχότερες.

Η κριτική του αγγίζει και τις περικοπές που εφαρμόστηκαν στις ΗΠΑ, πολλές από τις οποίες συνδέθηκαν με το Τμήμα Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας (DOGE) υπό τον Elon Musk. Ο Gates έχει προειδοποιήσει ότι τέτοιες αποφάσεις "μπορεί να οδηγήσουν άμεσα στον θάνατο παιδιών", δήλωση που προκάλεσε δημόσια αντιπαράθεση.

Αισιοδοξία με "υποσημειώσεις"

Παρά τη σκληρή διάγνωση, ο Gates δεν εγκαταλείπει την αισιοδοξία του. "Παραμένω αισιόδοξος γιατί βλέπω τι μπορεί να φέρει η καινοτομία επιταχυνόμενη από την τεχνητή νοημοσύνη", σημειώνει. Όμως βάζει χρονικό όριο: τα επόμενα πέντε χρόνια είναι κρίσιμα.

Η Έκθεση Goalkeepers του Gates Foundation προειδοποιεί ότι, αν η χρηματοδότηση για την παγκόσμια υγεία μειωθεί κατά 20% σε σχέση με το 2024, έως το 2045 μπορεί να χαθούν επιπλέον 12,5 εκατομμύρια παιδικές ζωές.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Gates επαναφέρει και τη δική του δέσμευση: την απόφαση να διαθέσει σχεδόν όλη την περιουσία του, περίπου 100 δισεκατομμύρια δολάρια, στο ίδρυμά του μέσα στα επόμενα 20 χρόνια. Δεν το παρουσιάζει ως λύση, αλλά ως γέφυρα. Και καλεί και άλλους να ακολουθήσουν.

"Η βοήθεια δεν ήταν ποτέ πάνω από το 1% του ΑΕΠ, ακόμη και στις πιο γενναιόδωρες χώρες", γράφει. "Αλλά είναι κρίσιμο να αποκατασταθεί μέρος αυτής της χρηματοδότησης". Για τον Gates, το στοίχημα δεν είναι αφηρημένο. Είναι απολύτως μετρήσιμο — και επείγον.